Inhoud
- Een cantate voor Tweede Paasdag
- Inleider
- Solisten
- Voor koor- en orkestdeelnemers
- Dirigentenuitwisseling Gerrit Maas
Zondag 12 april
Geertekerk Utrecht – 19:30-20:30 uur
Bachcantate: Erfreut euch, ihr Herzen (BWV 66)
Inleider: Brecht Molenaar
Dirigent: Gerrit Maas
Een cantate voor Tweede Paasdag
Omdat Pasen dit jaar op de eerste zondag van de maand valt, zijn we met de Bachcantate naar de tweede zondag van april uitgeweken. Deze zondag, de zogenaamde beloken Pasen ofwel octaafdag, sluiten we de paasweek af met de feestelijke Paascantate BWV 66 ‘Erfreut euch, ihr Herzen’.
Deze cantate is voor het eerst uitgevoerd op 10 april 1724 in Leipzig. Omdat Bach zijn tijd waarschijnlijk hard nodig had om de partituur voor de eerste uitvoering van de Johannes-Passion op Goede Vrijdag te voltooien, is het te begrijpen dat hij voor de drie aansluitende Paasdagen – Bachs eerste Pasen te Leipzig – teruggreep op cantates uit zijn Weimarer en Köthener tijd. Voor Tweede Paasdag bewerkte Bach de gelukwenscantate die hij eerder had geschreven voor de 24e verjaardag van Prins Leopold von Anhalt-Köthen. Hij nam de muziek van de eerste vier delen van de serenata over, herschiep het slotkoor tot het openingskoor van BWV 66 en voegde een passend slotkoraal toe.
‘Erfreut euch, ihr Herzen’ is een zogeheten Dialogus-cantate; de karakters ‘Furcht’ en ‘Hoffnung’ zijn in de delen 4 en 5 met elkaar in een levendig twistgesprek verwikkeld. De keuze van deze twee karakters is trouwens het enige waarin men een verwijzing kan zien naar de evangelielezing voor de Tweede Paasdag (Lucas 24: 13-35). Die verhaalt hoe twee volgelingen van Jezus, wandelend naar het dorpje Emmaüs (Emmaüsgangers), enkele dagen na Jezus’ dood en begrafenis hun twijfels bespreken. Ze laveren tussen hoop (Hoffnung) dat hij de Messias was en vrees (Furcht) door het bericht dat zijn lijk is verdwenen. Zie voor een toelichting op de cantate, links naar opnames en vertalingen van de teksten de website van Eduard van Hengel.
Inleider
De cantate wordt ingeleid door Brecht Molenaar. Zij is al jarenlang enthousiast betrokken bij de Utrechtse Bachcantates: eerst enkel als koorzanger, later ook als inleider. Ze is humanistisch geestelijk verzorger en zorgethica. Ze werkt in een instelling voor Ouderenzorg en Beschermd Wonen in de Bijlmer. In haar inleidingen zoekt ze steevast naar een antwoord op de vraag: wat hebben de cantateteksten van destijds ons nu nog te zeggen?
Solisten
Altus
Na een muzikale reis die rijk was aan Franse chanson en Latijns-Amerikaanse muziek, ontdekte Alexandre Dandelot zijn altstem bij Nicolas Dominguez (DEM Saint-Étienne, France). Hij vervolgde zijn studie aan de HKU Utrecht, waar hij een master behaalde bij Karin van der Poel en Selma Harkink. Hij richtte in Utrecht het baroktrio Pathodia op, waarin hij als componist en arrangeur een innovatieve benadering van barokmuziek brengt.
Tenor
Dierick Aartsen begon zijn muzikale carrière op 7-jarige leeftijd met de cello. Na een studie muziekwetenschappen aan de UvA begon hij in 2018 met klassieke zang aan het conservatorium van Utrecht bij Dobrinka Yankova. Sinds 2022 volgt hij ook lessen bij Xenia Meijer op het conservatorium van Amsterdam. Inmiddels is Dierick actief bij een aantal verschillende koren waaronder het Bachkoor Holland en het Helsinki Chamber Choir. Ook zingt hij in kleinere bezettingen, als lid van het ensemble FONOS en in Cantores Martini. Dierick treedt ook regelmatig solistisch op, onder andere als evangelist bij de Johannes- en Mattheus-Passion, het requiem van Mozart, de Elias van Mendelssohn en de Petite messe solennelle van Rossini.
Bas
Mark Walter is muzikaal breed ontwikkeld. Hij heeft piano en koordirectie gestudeerd aan het Utrechts conservatorium en heeft met verschillende amateurkoren gewerkt door heel Nederland. Naast dirigent en pianist is hij ook (koor)zanger, bij o.a. het Nederlands Kamerkoor, Cappella Amsterdam en de Bayreuther Festspiele in 2025.
Voor koor- en orkestdeelnemers
De repetities voor koor en orkest op vrijdag 10 april zijn in Parnassos en beginnen om 19.00 uur.
Let op: Op last van de brandweer en de Universiteit Utrecht is het niet toegestaan om fietsaccu’s bij Parnassos mee naar binnen te nemen.
Voor het koor staan de downloads en meer informatie over de repetitie bij Bladmuziek koor. De downloads van de partijen voor het orkest staan klaar op Bladmuziek orkest. Voor deze pagina moet worden ingelogd.
Dirigentenuitwisseling Gerrit Maas
In januari heeft Gerrit Maas deelgenomen aan het ‘Conductors Beyond Borders Peer to Peer exchange Program’ van de Internationale federatie van koormuziek (IFCM). In dat kader heeft hij de Muziekopleiding van de Universiteit van Brandon in Manitoba, Canada bezocht. Hij was daar te gast bij collega dirigent Andrée Dagenais. Gedurende zijn verblijf in Canada heeft Gerrit de verschillende koren die verbonden zijn aan de Universiteit van Brandon gedirigeerd.
Gerrit zegt daar zelf over: “Ik vond het interessant dat het repertoire dat behandeld werd op de repetities en colleges die ik bijwoonde net zo divers was als de achtergrond van de universitaire gemeenschap. De nadruk lag op het eigen Canadese repertoire, maar er werd ook heel wat Aziatisch repertoire gezongen, en ook zwarte Amerikaanse muziek en muziek van de oorspronkelijke volkeren van Canada. In Nederland is die aandacht voor muziek van eigen bodem en voor muziek van immigrantengemeenschappen veel minder groot.” Tevens heeft Gerrit een aantal gastcolleges gegeven aan de studenten.
Terugkijkend geeft Gerrit aan: “Mijn bezoek aan Brandon University heb ik als zeer waardevol ervaren en gaf me nieuwe ideeën over dirigeren. Ik trof er een didactische aanpak aan waarbij feedback erg belangrijk is en waarbij positieve feedback meer gewaardeerd wordt dan negatieve. Ik vond het ook erg nuttig om de waarde te zien van de multidisciplinaire muziekopleiding die BU haar studenten biedt. En het was interessant om te zien hoeveel tijd er in de lessen en repetities wordt besteed aan het evalueren van wat studenten hebben geleerd. Maar misschien wel het meest waardevolle van mijn reis naar Canada waren de vele gesprekken die ik met dr. Dagenais over het vak heb gevoerd. Het delen van inzichten, verhalen, zorgen en praktische tips was erg nuttig en leuk.”
In juni komt Andreé Dagenais naar Nederland en zal zij bij ons de Bachcantate dirigeren.